Selam millet! Bilgisayarınız yavaşladı mı, yoksa o can sıkıcı virüsler artık canınıza mı tak etti? Ya da sadece o tertemiz, ilk günkü gibi hızlı performansı geri mi istiyorsunuz? İşte tam da bu noktada, o meşhur 'format atma' macerası devreye giriyor. Ama korkmayın, bu iş eskisi gibi karmaşık değil. Özellikle de elimizde bir USB bellek varsa, Windows 10'u USB'den temiz kurulumla kurmak, sandığınızdan çok daha kolay. Hazırsanız, o eski, yavaş sistemi çöpe atıp, yepyeni bir başlangıç yapmaya beraber adım atalım. Bu yolculukta size en samimi rehberliği yapacağım, sanki yanınızdaymışım gibi!
Hazırlık Aşaması: Sihirli Çubuk ve O ISO Dosyası
Format atma dediğimizde, ilk yapmamız gereken şey, bilgisayarın beynini yani işletim sistemini taşıyacak bir araç hazırlamak. Bu araç da bildiğiniz gibi bir USB bellek. Ama öyle rastgele bir bellek değil; en az 8 GB, tercihen 16 GB ve üzeri bir bellek işimizi görecektir. Unutmayın, bu bellek formatlanacak, yani üzerindeki her şey silinecek. O yüzden içinde önemli bir şey olmadığından emin olun ya da yedekleyin!
İkinci kritik parça ise Windows 10'un kendisi. Microsoft'un resmi sitesinden, Media Creation Tool (Medya Oluşturma Aracı) ile veya doğrudan ISO dosyasını indirmeniz gerekiyor. Eğer aracı kullanmak yerine ISO dosyasını indirirseniz, bu dosyayı USB'ye yazdıracak bir 'yakma' programına ihtiyacınız olacak. İşte burada sahneye en popüler yardımcılarımızdan biri olan Rufus çıkıyor. Rufus, o indirdiğiniz ISO dosyasını alıp, USB belleği bilgisayarın anlayacağı, yani boot edilebilir bir kurulum medyasına dönüştüren sihirli bir araçtır. Rufus'u indirin, USB'yi takın ve programı çalıştırın. ISO dosyanızı seçin, disk bölümleme şemasını (genellikle GPT veya MBR, modern sistemler için GPT tercih edilir) ayarlayın ve 'Başlat' deyin. Bu işlem biraz zaman alabilir, sabırla bekleyin.
Veri Güvenliği: Gitmeden Önce Son Kontrol
Temiz kurulumun en can alıcı noktası burasıdır. 'Temiz kurulum' demek, o diskin üzerindeki her şeyin silinmesi demek. Yani masaüstündeki o önemli sunum, indirilenler klasöründeki fotoğraflar, oyun kayıtlarınız... Hepsi yok olacak! Bu yüzden, format işlemine başlamadan önce, en kritik dosyalarınızı harici bir diske, bulut depolama alanına ya da başka bir bilgisayara kopyaladığınızdan emin olun. Bu adımı atlamak, sonradan yaşayacağınız pişmanlığın garantisidir. Lisans anahtarınızı da not edin; dijital lisansınız yoksa, kurulum sonrası Windows'u etkinleştirmek için ona ihtiyacınız olacak.
BIOS/UEFI Ayarları: Bilgisayara 'USB'den Başla!' Demek
USB belleğiniz hazır, verileriniz güvende. Şimdi sıra bilgisayarı kandırmakta! Bilgisayar normalde sabit diskten (HDD/SSD) açılır. Bizim ise açılışı USB'den yapmasını söylememiz lazım. Bunun için bilgisayarın BIOS veya UEFI ayarlarına girmemiz gerekiyor. Bilgisayarı yeniden başlatırken genellikle F2, F10, F12 veya DEL (Delete) tuşlarından birine art arda basmanız gerekir. Hangi tuş olduğu markadan markaya değişir, ekranın açılışında küçük bir ipucu yakalayabilirsiniz.
- BIOS ekranına girince gözünüzü 'Boot' (Önyükleme) sekmesinde arayın.
- Burada 'Boot Priority' (Önyükleme Önceliği) listesinde USB belleğinizi (genellikle 'Removable Devices' veya USB'nin markası/modeli olarak görünür) birinci sıraya almalısınız.
- Ayarları kaydetmek için genellikle F10 tuşuna basıp onay vermeniz istenir.
İşte bu kadar! Bilgisayar yeniden başladığında, artık o hazırladığımız Windows kurulum ekranıyla karşılaşacaksınız.
Kurulum Ekranı: Dil Seçimi ve O Kritik Bölümleme
Kurulum ekranı geldiğinde, ilk birkaç adım nispeten basit: Dili, saat ve para birimi biçimini ve klavye düzenini seçin. Genellikle 'Türkçe' ve 'Türkçe Q' klavye yeterli olacaktır. İleri dedikten sonra karşınıza 'Şimdi Yükle' butonu çıkacak. Lisans anahtarınızı sorarsa, eğer elinizde varsa girin, yoksa şimdilik 'Ürün anahtarım yok' seçeneğini işaretleyin. Sonradan da halledebiliriz.
Geldik en heyecanlı yere: Kurulum türü seçimi. Burada iki seçenek göreceksiniz: 'Yükseltme' ve 'Özel: Yalnızca Windows'u yükle (Gelişmiş)'. Biz temiz kurulum yapacağımız için kesinlikle 'Özel'i seçmeliyiz. Bu, bizi disk yönetimi ekranına götürecek.
Diskleri Formatlama ve C/D Sürücüsü Oluşturma
Bu ekranda bilgisayarınızdaki tüm disk bölümlerini göreceksiniz. Eğer eski sistemden kalma her şeyi silmek istiyorsanız, burada gördüğünüz tüm bölümleri tek tek seçip 'Sil' demelisiniz. Dikkat edin, bu, o bölümlerdeki tüm veriyi kalıcı olarak siler! Tüm alan tek bir büyük 'Ayrılmamış Alan' olarak göründüğünde, işler kolaylaştı.
Şimdi bu alanı Windows'un kuracağı ana yer olarak belirleyeceğiz. Eğer sadece tek bir C: sürücüsü istiyorsanız, o ayrılmamış alanı seçip 'İleri' deyin. Windows kendi gerekli küçük sistem dosyası bölümlerini otomatik oluşturacaktır. Ama ben size bir tavsiye vereyim: Verilerinizi ve sisteminizi ayırmak her zaman iyidir. Yani C: (Sistem) ve D: (Veri) olarak ayırmak mantıklı.
Bunun için: Ayrılmamış alanı seçin, 'Yeni' deyin. C: sürücüsü için ayırmak istediğiniz boyutu (örneğin 200 GB) MB cinsinden girin ve 'Uygula' deyin. Geri kalan alan için tekrar 'Yeni' deyip kalan tüm alanı bırakarak tekrar 'Uygula' deyin. Artık iki bölümünüz var. Windows kurulumunu yapacağınız ana bölümü (genellikle en büyük olanı) seçin ve 'İleri' deyin. Kurulum başlayacak!
Kurulum Sonrası: Yeni Başlayanlar İçin İlk Adımlar
Windows kurulumu tamamlandığında bilgisayar birkaç kez yeniden başlayacak. Bu esnada USB belleği çıkarmanız iyi olur, yoksa tekrar kurulum ekranına dönebilirsiniz. Kurulum bittikten sonra sizi o meşhur kişiselleştirme sihirbazı karşılayacak. Bölgenizi, klavye düzeninizi seçin, internete bağlanın ve bir hesap oluşturun. Eğer Microsoft hesabı kullanmak istemiyorsanız, çoğu zaman 'Çevrimdışı hesap' veya 'Sınırlı kurulum' gibi bir seçenekle yerel bir hesap oluşturabilirsiniz.
Masaüstü karşınıza geldiğinde, işimiz bitmedi! Yeni bir sistemin en önemli ihtiyacı sürücülerdir. Ekran kartı, ses kartı, Wi-Fi adaptörü gibi donanımların en güncel sürücülerinin yüklü olması gerekir. İlk işiniz, Windows Update ayarlarını kontrol etmek olsun. Windows, birçok temel sürücüyü otomatik olarak bulup indirecektir. Güncellemeler bittikten sonra, eksik kalan (özellikle ekran kartı) sürücüleri üreticinin kendi sitesinden indirip kurun. İşte o zaman, bilgisayarınızın o ilk günkü hızına kavuştuğunu hissedeceksiniz!